TAVLANIN TARİHİ

Masaüstü oyunlardan bol bol bahsediyoruz ancak tarihin eski masaüstü oyunlarından birinden bahsetmesek olmaz.

Biliyorsunuz ki FRP oyunu gibi pek çok masaüstü oyun, tarihi savaş oyunlarından doğmuştur. Tavla oyunu da aslında stratejik bir savaş oyunudur aslında. İşte tavla oyununun tarihi!

1400 yıl önce İran şahı Nevşiyan’ın veziri Büzur Mehir tarafından 10 günde icat edilmiştir. Zaman kavramından alınan ilhamla tasarlandığı söylenen bir oyundur.

tavla-tarihTavlanın içindeki karşılıklı 6′şar hane 12 ayı temsil eder. 15 açık ve 15 koyu renkli pul, Ayın 30 gününü simgelerken açık ve koyu renkler gece ve gündüzü simgeler. Karşılıklı 12′şer hane günün 24 saatidir.Tavlada, 4500 civarında hamle ihtimali bulunduğundan oyunda ustalaşmak önemlidir. Ancak zarın şansı simgelemesinden dolayı şans faktörü de kendisini hissettirmektedir.

“Modern tavla” ile kast edilen tabir; zar tutmayı engellemek için fincanla atılan tavla oyunu anlamına gelmesidir. Klasik oyunla arasında hiçbir kural farkı yoktur.

Eski zamanlarda Hint İmparatoru, satranç oyununu Pers İmparatoru’na, yanında bir mektup ile hediye olarak göndermiş. Ve mektupta aşağıdaki mesajı göndermiştir;

Hayatta,

Kim daha çok düşünüyor,

Kim daha iyi biliyor,

Kim daha ileriyi görüyor ise

O kazanır.

İşte hayat budur…

Pers İmparatoru, veziri Büzür Merih e bu mesajı göstermiş ve ondan oyunu analiz etmesini ve kendisinin de bu hediyeye karşılık olarak Hint İmparatoru’na hediye edilmek üzere başka bir oyun icat etmesini istemiş. Vezir uzun bir analiz döneminin ardından nihayet çalışmalarına başlayarak 10 günde “Tavla”yı icat edip imparatora takdim etmiş. Hint İmparatoru’na tavla oyunuyla birlikte gönderilmek üzere aşağıdaki mesaj yazılmıştır;

Cevap notu;

Evet hayatta,

Kim daha çok düşünüyor,

Kim daha iyi biliyor,

Kim daha ileriyi görüyor ise

O kazanır.

AMA HAYAT, BİRAZ DA ŞANSTIR.

İşte hayat budur…

TAVLA NASIL YAYILDI ?

Tavla tarihinin doğuda Persia dan Hindistan'a, oradan Cin’e , batıda da Mısır’a, Yunanistan'a ve Roma İmparatorluğuna yol izlediği gözlenir. Nard denilen ve Ortadoğuda başlıyan bir tavla versiyonu her iki doğu ve batı yönünde İslamiyetin yayılması ile birlikte yayıldı. Mamafih tavla oyunu 1925AD den sonra İngiltere'de de sevilen bir oyun oldu ve ilk “tavla” terimi sadece 1645 de kullanıldı. Amerika'nın tavla tarihine çift zarla katılımı 1920 de oldu. Tavla oyununa yeni bir boyut kattı. Zarların çiftlenmesi ile kumar olarak popularitesinin artması, bilinen yanlış bir olgudur. Dünyanın heryerinde birçok tavla oyuncusu tavlayı bir eğlence, sosyal vede bir maharet oyunu olarak oynarlar Tavla tarihinde son bölüm online tavla oyunudur. Online tavla oyununun avantajı evden oynanabilir olması ve Birçok tavla versiyonlarının fiziki bir donanıma gereksinim göstermeden dünyanın her bir yanından internet vasıtası ile Online oynanabilmesidi.

Tavla kelimesinin kökeninin anlamı nedir?

Soru şöyleydi: İtalyancadan Türkçeye geçen “TAVLA” kelimesinin kökeninin anlamı nedir?

Yarışmacı; şans, pul, tahta ve zar şıklarıdan hangisi ?

Cvp; TAHTA

İŞTE TAVLADA ZAR İSİMLERİ

Tavlayı çok iyi bilen ustalar, attıkları her zara bir isim verir. İşte tavla oynayanların mutlaka bilmesi gereken zarlar ve isimleri…

1-1: Hep Yek Dü Yek

2-2: Dü Bara (günümüz türkçesiyle:dubara)

2-1: Dü yek

3-3: Dü Se

3-2: Seba-i Dü

3-1: Se Yek

4-4: Dört Cihar ("Caar" gibi de okunur)

4-3: Cihar-ü Se

4-2: Cihar-i Dü

4-1: Cihar-ı Yek

5-5: Dü Beş

5-4: Beş Dört (penc-i caar)

5-3: Penc-ü Se

5-2: Penc i Dü

5-1: Penc-ü Yek

6-6: Dü Şeş

6-5: Şeş Beş

6-4: Şeş Cehar

6-3: Şeş-ü Se

6-2: Şeş-i Dü

6-1: Şeş-ü Yek

TÜRKLERDE TAVLA

Osmanlı Devleti ’nde 1400’lü yıllarda tavla oyunu yaygınlaşmıştır.

Osmanlı’nın yükseliş döneminde tavla çok büyük bir önem taşımaya başlamıştır.

Günümüzde tavla geleneği Türklerde devam etmektedir.

Türkiye ’de çok yaygın bir oyun olan tavlada usta oyuncular bir gelenek biçiminde zar kombinasyonlarının Farsça ’dan Türkçe’ye geçen isimlerini kullanırlar.

Yek (1), Dü (2), Se (3), Cehar (4), Penç (5), Şeş (6).

AVRUPA'YA YAYILIŞI

Tavla oyununa, Galliler "küçük savaş", İspanyollar ise "gerçeklerin masası" derdi.

Romalılar ise şarap eşliğinde 12 yollu oyun adı verdikleri tavlanın bir başka versiyonunu oynadılar.

Oyun, 480 ile 1000 yılları arasında büyük ilgi görüyordu.

Uzun bir süre Japonya'da illegal olarak oynanan tavla Arapların 902'de Sicilya'yı işgaliyle birlikte İtalya'ya da yayıldı.

Oyun adını da İtalya'da aldı. İtalyanca "Tavla", tahta anlamına geliyor. Oyun, tahta bir zemin içinde oynandığı için tavla adıyla anılmaya başlandı.

Haçlı Seferleri'yle birlikte İngilizlerin de tanıştığı tavla 15. yüzyıldan itibaren satrancın yerini almaya başladı.

Kraliçe I. Elizabeth'in tahta çıkışına kadar illegal olan tavladan kraliçenin strateji geliştirmekte yararlandığı söylenir.

17. yüzyıldan I. Dünya Savaşı'na kadar popülaritesini artıran oyun iki savaş arasında etkisini yitirdiyse de 1970'lerle birlikte yeniden yükselişe geçti.

ESKİ ÇAĞLARDA TAVLA ÖRNEKLERİ

Pers İmparatorluğu'na ait Shahr-e Sokhteh (Yanmış Şehir) adlı yerde yapılan kazılarda M.Ö. 3000 yıllarına ait tavlaya benzer, 2 zar ve 60 taş ile oynanan bir oyun bulunmuştur. Ur'da yapılan kazılarda ise üzerinde yılan resmedilmiş ve bu oyuna ait tahta bulunmuştur. Bu bulgu, ilk buluntulardan 200 yıl daha eskidir.

M.Ö. 7. ve 8. yüzyıla ait Hintlilere ait kalıntılarda zar ve taşlarla, kumar oynamak için oynanan benzer bir oyuna rastlanmıştır.

Mısır'da da tavlaya benzer bazı oyunların oynandığına dair tabletler üzerine resmedilmiş kalıtlar bulunmaktadır.

  • .......